Patalya, kafes delisi
Off the record, o bir radyo
paraziti
Salsan yolu bulamaz sahibi
Velis velis velis
NASA dinlemede Reis
Şiirsel bocalama bu ses, bu eko
Kafeste yankı, havada heves
Velis’in kuzeni, Çipetpet pet…
Kuş öter, zaman geçer
İz bırakmaz, gelip geçer
Çipetpet… pet… Velis… Velis…
Kuş uçtu, ses sustu,
Velis durdu, zaman durdu
Sözü kaldı geride
Çipetpet… pet… Çipetpet… pet…
“Karanlık çöker… ama pes etmeyen için her gece bir başlangıçtır.”
Gece ağır ağır iner…
Philadelphia’da serindir geceler,
Rüzgâr taşır eski bir hikâyenin derin sesini.
Bir gölgenin altında durur Rocky,
Yılların izi yüzünde,
Ama en büyük yara içindedir, görünmez kimseye.
Fısıldar kendi kendine,
“Kimse hayat kadar sert vuramaz…
bir isim düşer kalbine
Adrian… der… benim sevgili karım..
Ringin ışıkları yanar usulca,
Rocky bilir…
Dans etmek isteyen, parayı her zaman öder..
Yumruk gelir…
Rocky gözlerini kapar,
Ama Rock hâlâ ayaktadır.
En büyük galibiyet
Ne alkış ne unvan…
Düştüğün yerden
Tekrar ayağa kalkıp
Yoluna devam etmektir.
%20Rocky.png)
“Sokağın yükünü çocuklar taşır sanırlar;
Oysa her acı önce bir annenin kalbine çöker.”
Dar sokakların yükünü omuzlarında taşır gençler;
Işığı az, gölgesi çok dünyada büyümeye çalışırlar.
Gölgelerden örülmüş dar bir sokak; duvarlarında paslı
çığlıkların yankısı gezinir.
Yerde yırtık bir çizgi roman gibi duran çocukluk, Daltonlar
misali savrulmuş hayallerin ardında kaybolur.
Kırık lambaların altında büyüyen yüzlere, kederin pası siner
avuç avuç.
“Kader kısa, yol uzun” der herkes; ama herkes bilir ki
karanlık, canın özünden ister borcunu.
Bir köşede kızıl bir cinayetin buğusu sürünür; gölgeler yer
altında birbirine karışır.
Silahın dili hızlıdır, vicdanın dili yavaş—insanı en çok
kendi sesi düşürür dize.
Dumanlı sokaklardan bir çağrı yükselir, fısıltı değil, tokat
gibi çarpan bir ses:
“Gel, kolay para burada…”
Oysa kolay para, insanın kendinden çaldığıdır; izi geçmez,
kokusu silinmez.
Mahalle suç değildir; suç insanın içinde açılan yarıktır.
Sokağı karartan dışarıdaki karanlık değil, içimizdeki
siyahlıktır.
Bir kez düşersen o kör çarkın dişlerine, geri dönmek kör
kuyudan göğe tutunmak kadar zordur.
Ama yine de bir ışık sızar bu çürük havanın arasından;
Gölgeleri yaran tek bir doğru adım, insanın kaderini yeniden
çizer.
Çünkü kötülük uzaktan cesur görünür; en büyük korkuyu
iyiliğin sessiz direnişinden duyar aslında.
On yedi bile değildir bazılarının yaşı; motor dumanlarının
gölgesinde büyütürler karanlıklarını.
Boş gururlarını silah sanıp şehre korku salar, kendi
çocukluklarını ateşe verirler.
Reşit bile olmadan “dünyayı ben kurdum” diye bakan gözlerle
dolaşırlar ara sokaklarda;
Kendi adımlarının ağırlığını taşıyamazken karanlığın
ağırlığına özenirler.
Zagor sanırlar kendilerini, Teksas diye bağırır hayalleri;
Tommiks edasıyla poz kesip Kızılmaske gibi susarlar
karanlığa.
Ama bilmezler ki gerçek hayat çizgi roman değildir; bedeli
kanla yazar geceler.
Gölgeler kahraman gösterir kendini; ama yiğitlik karanlığa
özenmek değil, onun içinden bile doğru adam çıkarabilmektir.
Bir adım geri,
bir adım ileri… Karanlık üstüne çöker ama yüreğini yenemez.
Sokak seni
çağırır—fısıltısı serin, sözü keskindir;
Ama insan
gölgesine değil, kendi ışığına tutunduğunda değer kazanır.
Çığlıklar diner,
motor sesleri susar; kibir paslanır, silah sessizleşir.
Ve geriye tek bir
soru kalır:
“Kimdin sen
karanlık çağırdığında?”
Dar sokakların
sert yüzünde büyüyen çocuk,
Oyun çağında
omzuna yük biner;
Yokluğun
gölgesinde üşüyen yürekler
Gücü yanlış yerde
arayınca suça savrulur.
Sıcak bir söz
bulamazken soğuk sokak sarar omuzlarını;
Biraz sevgi,
biraz ilgi görse değişecek kader,
Ama payına düşen
gölge, onu suçun sofrasına çeker.
Kırık bir evden
çıkan çocuk,
Şehrin koyu
karanlığına ortak olur istemeden.
Adam gibi adam
olmalı…
Karanlığa değil,
kendine meydan okumalı.
Gölgeler değil
doğrular büyütmeli adımlarını; sokak çok konuşur,
Ama adamlık
sessiz duruşta belli olur.
Silaha değil
iradeye güvenmeli;
Kolay olana
değil, zora yürümeli;
Çamura değil,
hakikatin taşına basmalı.
Adam gibi adam
olmalı—
Gerisi savrulur,
gerisi unutulur, gerisi yalan…
Yalan…
Yalan…
Gölgeler dağılır
bir gün;
Ama karakter,
insanın ardında bıraktığı izdir.
Ve gece ne kadar
büyürse büyüsün,
Doğru duran insan
her zaman ondan daha büyük kalır.
Geceler sessiz değildir bu semtte;
Şehrin vicdanına
bir gölge düşer.
Karanlık, en çok
çocukların adımlarına takılır.
Büyümeden
büyütülmüş çocukların açtığı yaralar
Ne isim taşır, ne
adres;
Her zaman bir
anne kalbine düşer ateş,
Ardında derin bir
yara bırakır.
Dumanı kimsenin
görmediği bir sessizliğe döner,
Taşınamaz bir yük
olur.
Toprak soğur…
Ama en çok
anneler üşür…
“En derin yarayı
anneler taşır,
Suskun geceleri en çok anneler bilir.”
Bir tohumduk, filiz olduk,
Âlemlere bir iz olduk!
Yüz yıl yürüdük omuz omuza,
Cumhuriyetle biz olduk!
Yüz yıl!
Birlik bizim yolumuz!
Yüz yıl!
Aydınlıktır sonumuz!
Cumhuriyet,
Cumhuriyet,
Cumhuriyet’tir onurumuz!
Göklerde ses,
Yerde nefes;
Bir milletiz
tek yürek biz!
Yüz yıl ileri!
Yüz yıl neferi!
Cumhuriyet bizimle,
biz Cumhuriyetle!
%2033.png)
İnsan çoğu zaman başkalarına yetişirken kendinden uzaklaşır.
İnsan çoğu zaman kendi yorgunluğunu, başkalarının beklentileri arasında kaybeder.
Bazen evet dediğimiz şey, gönlümüzün çağrısı değil; sesimizi kısmaya alışmış bir nezaketin gölgesidir.
Böyle böyle içimizde biriken ağırlık, bize ait olmayan adımların izlerinden oluşur.
Oysa hayır demek, insanın kendine döndüğü ince bir kapıdır.
Gereksiz olanı bırakmak, Zen’de olduğu gibi yolu yalınlaştırır;
tasavvufta kalbi korumak, hangi kapıyı açacağını bilmekle başlar.
Hayır kelimesi, kabalık değil; insanın kendi özüne, zamanına ve ruhuna gösterdiği saygının en duru hâlidir.
Ve insan, sınırlarını koruyabildiğinde hafifler.
Bazen bir tek “hayır”, binlerce gönülsüz “evet”ten daha berrak, daha gerçek bir duruştur.
Çünkü kişi kendi iç sesini kaybetmediğinde, başkalarına da daha samimi bir “evet” sunabilir.
“Bazı yolculuklar
dışarıya doğru başlamaz.
İnsan önce kendi
içindeki duvarları yıkar,
kendi karanlığına
tutuşur, kendi ateşiyle aydınlanır.
Bu şiir, tersine
dönen bir dünyanın içinde
tersine büyüyen
bir isyanın sesidir.”
“Tersine akan nehir, yolunu kendi çizer.”
“Kendimi ateşe sürdüm de anladım, yıkılmakla
başlar insanın dirilişi.”
İsyan! Yine yaktın içimi,
İsyan! Dİnlemem milletin sözünü,
İsyan! Döndü dünya tersine,
İsyan! Bitmez artık bu isyan!
İsyan! Gecem döndü gündüze,
İsyan! Umut düştü güneşe,
İsyan! Sığmadı yüreğimize…
İsyan! Kopardım zincirimi,
İsyan! Doldu da taştı sesim,
İsyan! Dar geldi artık bu şehir,
İsyan! Durulmaz artık nehir.
İsyan! Yollara düştü gölgem,
İsyan! Rüzgâr vurdu yüzüme,
İsyan! Düşmedim, düşemem yine…
Nimetsin kutlu İsyan.
İsyan! Eğilmez başım,
İsyan! Sen varsan
ben de varım.
İsyan! Yazıldı kader deftere…
İsyan! Sen varsın, ben varım yine.
İsyan! Adınla yeniden doğarım.
%20%C4%B0syan2.png)
"Dominik kumları böyle bir gol görmedi!
Nobre yazdı, Acun ve Ronaldinho izledi"
%20109.png)
Nihavend kalmalısın
Son sevgi olmalısın
Beni başa
Beni hicaza döndürme
Garip ayağı iflah etmez adamı…
-Ahmet KAYA
Nihavend kalmalısın,
Bir Şevkefzâ sabahında yüzün doğmalı üzerime,
Usûlün Hafîf olsun, dokunuşun Düyek…
Son sevgi değil yalnız,
Son karar perdesi olmalısın gönlümde.
Beni başa,
Beni hicâza döndürme;
Zira Hicaz, her geçkide kalbi burkan bir segâh karasıdır,
Her dönüşte içimi buran o eski fermanlı acıdır.
Bilirim, o makamda her nağme bir ah çeker,
Her ah, bir ömrü eksiltir.
Garip ayağı iflah etmez adamı…
Rast makamı gibi düz duramaz gönlüm;
Bir an Hüseynî’ye varır, bir an Kürdî’ye düşerim.
Sana tutununca ancak,
Sabâ sabahının serinliğini duyar içimdeki çöl.
Gel…
Bir taksim gibi ağır ağır yaklaş bana,
Perdeleri acele etmeden dolaş;
Zira bu yürek, çabuk çalınan şarkılara alışkın değildir.
Sen nihavend kal;
Ben, seni dinledikçe nihavendleşeyim.
Bir Murabba bestesi gibi, ağır fakat tam yerinde…
Ne eksik ne fazla.
Sana yazılmış bir güfte gibi yaşayayım seni.
Makamın yol olsun, usûlün nefes;
Tınım seyirle sana varırken,
Güfteme düşen üslubunda tamamlanayım.
Gel, son fasılda kalalım;
Karar perdemiz birbirine değsin, gece bitmesin.
Makamların insan hâllerine dokunduğu, her usûlün kalpte ayrı
bir ritme dönüştüğü bir dünyada, bazen bir yüz, bir ses, bir iz; bütün bir
fasıla bedel olur.
Bazı duygular nihavend bir susuşta saklanır, bazı acılar
hicazın gölgesinde ağırlaşır.
Bu satırlar, bir mûsiki makamından ötekine savrulan bir
gönlün, sonunda karar perdesini bulma arayışının hikâyesidir.
Bir nevi: kalbin kendi taksimi.
Bu şiir, insanın iç dünyasını bir fasıl düzeni gibi ele
alıyor: inişleriyle çıkışlarıyla, makam değişimleriyle, kararsızlıkları ve
karar perdeleriyle… Her duygu bir nağmeye, her kırılma bir geçkiye, her sükût
bir usûlün içindeki boşluğa dönüşüyor. Aşk burada sadece bir his değil; bir
seyir, bir yolculuk, bir icra üslubu. Kimi zaman hicaza dönen hüzün, kimi zaman
nihavende sığınan huzur… Ve sonunda fark ediyoruz ki, insan kalbi de bir eser
gibi tamamlanıyor: doğru makamda, doğru usûlde, doğru tınıyla. Şiir tam da bunu
söylüyor — her gönül, nihayetinde kendi karar perdesini arıyor.
Klasik Türk mûsikisi, insan ruhunu yalnızca seslerle değil;
ritim, makam ve seyir üzerinden kurduğu derin bir mimariyle anlatır. Makam,
duygunun rengini belirler — Hicaz hüzne gömülü bir çağrı iken, Rast güvenli bir
duruşu, Sabâ taze bir sabahı, Nihavend ise dingin bir iç çekişi taşır. Usûl,
yani ritim örgüsü, bu duygunun nabzını tutar; bazen Hafîf gibi belli belirsiz
bir nefes, bazen Düyek gibi düzenli ve kararlı bir yürüyüş olur. Ve bütün bu
yapının içinde seyir, kalbin atacağı adımları gösteren görünmez bir yol
haritasıdır: bir makamın nasıl başlayıp nasıl dolaşacağını, hangi perdeye
yaslanıp nereye çökeceğini belirler.
Bu üçlü birlikte işlediğinde, ortaya sadece bir melodi
çıkmaz; bir insan hâli ortaya çıkar. Bu nedenle her duygu bir makamda yankı
bulur, her ritim o duygunun zamanını belirler. Şiirdeki iç dalgalanmalar da
tıpkı bir fasıl gibi — değişen makamlar, tutuk ritimler, bekleyen geçkiler,
sonunda kendi karar perdesine varan bir ruh hâlini anlatır.
Her makamın insanda ayrı bir iz bıraktığı bir fasıl yolunu
birlikte dolaştık.
Sen okurken belki bir seyirde takıldın, belki bir usûlde kendini buldun, belki
bir perdede durup içinden bir ah çektin.
Peki senin gönlünün makamı hangisi?
Hangi usûl, senin ritmini tutuyor?
Bir duyguya yaklaşırken ağır bir taksim mi seçiyorsun, yoksa hızlı bir geçkiyle
mi atlıyorsun kendinden?
Hangi perdede karar kılıyorsun, hangi perdeden uzak duruyorsun?
Ve en önemlisi…
Sana göre “son fasıl” kiminle, hangi tınıda başlıyor?
Belki de şimdi
sıra sende:
Kendi faslını, kendi karar perdeni bulmak için hangi makamdan başlayacaksın?
-Sabret, boşluk da
dolar elbet.
Giden gelen yok. Bir titreşimdir bu.
Durağan fulyanın üstünde arı
bir diyapozon gibi titremekte. Kırlangıç
tarihsizdir. Belleğim sarsılıp duruyor denizde.
Martı bir uçta kanat, bir uçta ses.
Ya sabah, ya öğle. Gemici ve bulut,
güneş ve yağmur kıl payı bir dengede.
Dolu bir boşluğu doldurup boşaltmak işimiz.
Ölülerle, gecelerle, sümbüllerle.
- Melih Cevdet ANDAY
Bu kırlangıçlar gitmemiş miydi—
belki de sabahın ışığıdır geri dönen.
Yoksa dönüyor mu gidenler,
kıl payı denge bozulmaya görsün.
Sabret, boşluk da dolar elbet.
Işık da iner seste.
Rüzgâr durulunca, ışık yeniden yerini bulur.
Kendi gölgeme tutunamam,
eşiğinde duramam.
Ömrüm böyle geçecek,
bir buz parçası gibi eriyerek;
Yaşayıp öldüğümü kimseler bilmeyecek.
Geride ne söz bıraktım, ne iz…
Sessizliğin kuytusunda bir gölgeyim şimdi.
Öylesine karanlık ki gecem,
kendi sesine yabancı kalmış evim;
Bir gün rüzgâr dönerse aynı vadiden,
belki bir yaprağın titremesinde
benim adımı duyacaksın.
Ve ben, geçip gitmek için değil artık,
bir veda borcuyla değil,
sana değmek için döneceğim.
I cannot cling to my own shadow, I cannot linger on any
threshold. Melting like a fragment of ice… No one will know I lived or died. IN
THE SHIVERING OF A LEAF YOU WILL HEAR MY NAME, AND I, NOT TO PASS THROUGH
ANYMORE, TO TOUCH YOU I WILL RETURN. TO TOUCH YOU I WILL RETURN.
_AI%20G%C3%B6rsel.png)
– Uçurtma rüzgârı bilir de yönünü bilmez.
Büyük el kumar açınca
İstatistik yasaları ne söyler bilmem ama
Mızıkmasın kimse; kartlar eşit dağıtılıyor.
Zardır bu;
herkese altı yüzü var.
Zarlar hileli değil —
tek yumurta ikizidir her olasılık.
Çoğu kez kaybetmek iyidir kazanmaktan;
Top her zaman beklenen köşeden gelmez.
Sizin bu konuda bakışınız
kaç amper?
Her şey zıddına döner.
Doğuya fazla giden batıya düşer;
Olasılık, görmek isteyene.
Zıtların birliği
çok can yakıcı tanrım!
Gününün nasıl geçtiği hiç önemli değil;
Eve her zaman başın dik olarak dön.
Patlatın çayları da içelim biraz.
Tevazuya varalım güvercin donunda.
Bir mıh bir nal kurtarsa da,
Bir nalın bir mıhı kurtardığı
vaki değildir.
Kutsal uskumru bu, Kaptan.
Gaz, frene çok yakın.
Bunu herkes bilir.
Beyne şerbet,
kalbe kezzap dökülür.
Yürek yanar…
Ciğer de.
Sen sonunu sorgula.
Yürekten gelen yüreğe gider;
Gelmeyen ırağa gider.
Çalmayı bilirsen kapı açılır.
Gemilere haber ver —
Alev aldı liman.
Yolu yok artık;
Yel değirmenleriyle dövüşeceğiz.
Güzel atlar
tersine yarışacaklar…
Boş ver, dünya döner nasılsa;
Her şey düzelecek derler sabah haberlerinde;
Gülersin refleks işte —
Biz de güleriz mecburiyetten.
.png)
Akışa kapılan değil, akışla uyumlanan yorulmaz.
Kendi merkezimizi korurken akışla uyumlanmak, kaybetmek değil;
sürtünmeyi azaltmaktır.
Sevgiyle atılan her ilmek, akışla kendiliğinden bağ kurar.
Zarafet kalıcıdır.
Ne kadar çok itersek, kapı o kadar ağırlaşır.
Kendi akışını korurken başkasının akışına saygı duymak:
işte gerçek olgunluk.
.png)
Hangi birimizi çalkalasak, mutlaka bir yerde bir yakamoz belirir.
Henüz yakamoz görünmemesi, akışın kanununda onun hiç doğmayacağı anlamına
gelmez.
Akıntıya
karşı sumo güreşi yapmanın gereği yok;
totalde hep kaybederiz.
Zira cüzî irade, küllî iradenin önünde daima eğilmiştir ve eğilecektir.
Bazen
yapmamız gereken tek şey, eşiğe durup olanı algılamaya çalışmaktır.
Olanı değiştiremeyiz.
Sadece ondaki maksadı hissedebilir,
ve onunla aynı frekansta titreşebiliriz.
Seyrani
boşuna dememiş:
“Aşkın iğnesiyle dikilen dikiş, kıyamete kadar sökülmez imiş.”
Dipnot
olarak:
Charles Bukowski’nin mezar taşında “Don’t Try” yazar.
Boşuna söylememiştir.
Uyarısına kulak verelim;
zorlamayalım, akalım.
Live
and let live
düsturuyla…
Bir
şairin dediği o hınzır cümleyi de unutmayalım:
“Hayat kısadır kuzucuklarım,
Yine de uzundur kuzucuklarım.”
Bu melodiyi duyduğunda aklına hâlâ sadece Napolyon
geliyorsa, üzgünüm ama bu yazıyı okuma. Çünkü biz bugün hayallerin, maceraların ve çocukluğumuzun parlak pembe evrenindeyiz.
(Üstelik Tommiks’in atının adı Napolyon falan değildi. Hâlâ şaşıranlar oluyormuş…)
Pembe Panter’in hikâyesi 1963’te başladı. Blake Edwards bir film çekelim dedi, Peter Sellers ortalığı birbirine katsın dedi, jenerikte de şöyle tatlı mı tatlı, zarif mi zarif, “Ben konuşmam, sadece yürürüm ve herkes bana güler” diyen bir yaratık olsun dedi… İşte Panter böyle doğdu.
Aslında tek işi filmin jeneriğini süslemekti ama o kadar karizmatikti ki, sahne ışıkları Peter Sellers’ı bile zor buluyordu. Jenerikte doğdu, kalbimize yerleşti, ekranlarda kalıcı oldu.
Yaratıcısı Friz Freleng, Pembe Panter sayesinde tam beş Oscar kazandı. Pembe Panter:
✔ konuşmaz,
✔ bakar,
✔ yürür,
✔ ve Oscar kazandırır.
Hepimize böyle arkadaşlar nasip olsun.
Panter’in konuşma konusuna gelelim… Bu arkadaş sessizliğin ekmeğini yiyor. Yalnızca Sink Pink isimli kısa filmde, “İnsanlar niye hayvanlara daha fazla benzemiyor?” diye hafif felsefi bir çıkış yaptı. Muhtemelen kendi sorusuna tatmin edici bir yanıt alamadı ki, bir daha hiç konuşmadı.
Pembe Panter’in cinsiyeti de yıllardır tartışma konusu. Çoğu kişi “erkektir” diyor; ama Meksika ve İspanya gibi ülkeler hiç oralı olmadan “La Pantera Rosa” deyip onu dişi ilan etmiş durumda. Panter bu ya; canı isterse pembe olur, isterse cinsiyetsiz. Bizim ne düşündüğümüzün bir önemi yok.
Panter’in bu kadar sevilmesinin bir diğer nedeni elbette Peter Sellers. Müfettiş Clouseau’nun sakarlığını, zekâsını, saçmalıkla deha arasındaki o kaçınılmaz salınımını izlemek bir tür terapiydi. Clouseau’nun uçağı kaybolup ortadan yok olduğu Trail of the Pink Panther, Sellers’ın son filmi oldu. Adam çekimler sırasında hayatını kaybetti, senaristler de “Ee biz şimdi ne yapacağız?” diyerek karakteri kaybolmuş ilan etti. Açık konuşalım: Clouseau bile bunu becerirdi.
Kato konusunu es geçmek olmaz…
Müfettiş Clouseau'nun “formda kalma” yöntemi, evde beklenmedik zamanlarda üzerine atlayan bir uşak ile dövüşmekti. Spor salonuna üye olmaya gerek yok, Kato varsa yeter!
Pembe Panter, yıllardır her neslin hayal dünyasında kendine yer açmayı başardı. Bazen Hollywood’da bir filmde karşımıza çıktı, bazen bir çizgi filmde sakince yürürken bulduk onu.
Ne yaparsa yapsın hep zarif, hep cool, hep… pembe kaldı.
Belki de Pembe Panter’i bu kadar sevmemizin nedeni bu:
Çocuk kalmak için bize bir bahaneye dönüşüyor.
Bir pembe çizgi bile bizi yıllar öncesine götürebiliyor.
Çünkü bazen deseni oluşturan bir parçaysan, bütün resmi görmek gerçekten zor.
Ama Pembe Panter devreye girince, resmin komik tarafı bir anda ortaya çıkıyor.
.png)
.png)
İçe açılan bir kapıdır.
Söz çoğalmaz; azalır.
Her dize bir nefes,
her nefes bir hatırlayıştır.
Hakikat gürültüyle değil,
sessizlikle duyulur.
Sisleri dağıt.
Hakikati gör.
Tohumda bir öz
var;
içinde orman.
Lotusun kalbi atar.
“Biz” oradan doğar.
Sisleri dağıt.
“Ben” deme; biz de.
Değişen sensin.
Hakikat yerinde.
Dünya döner;
sen merkezde.
“Ham idim,
piştim, yandım.” de..
Dönüşü tamamla.
Kendini bul.
Kutup yıldızı
gibi
sabit kal.
Unutma, her dönüş
yeni bir başlangıç.
.png)
%207.png)
“Oyun tahtada değil, şahın aynadaki aksinde biter.
Şah düşerse hakikat de biter.
İki dikey çizgi arasında saklı bir ihtilal; biri vuruş,
diğeri sonsuz yankı...
Son karar daima sessizce yürüyen şahındır:
Rex Nunquam Moritur.”
Sessizlik, tahtanın en ağır taşıdır şimdi.
Gözle görülmeyen bir hat çekilir ufka,
Vezirlerin
feryadı, atların kişnemesi diner.
Zaman, iki dikey
çizgi arasına sıkışır;
Biri vuruştur,
diğeri yankı.
Kimsenin
beklemediği o uğultu,
Bir feda değil,
bir ihtilaldir.
Taşlar yer
değiştirmez aslında;
Sadece hakikat
yerini bulur.
İki ünlem; bir
uçurumun kıyısında
Kendi gölgesini
seyreden bir devdir.
Hesap kitap
biter,
Mürekkep kurur,
Tahta susar.
Çünkü o iki çizgi
indiğinde;
Artık ne hamle
kalmıştır,
Ne de geri
dönecek bir zaman.
Şahın
aynadaki aksine
son bir selamıdır kalan.
.png)
-“Piyonların arasında sessizce yürüyen bir şahın
hikâyesi.
Her hamle bir izdir; hayat daima tahtada yazılır.
Görebilen kazanır; anlayan yaşar.
Hiçbir yenilgi son değildir.”
Hayatta her taş
düşebilir…
Ama şah feda edilmez.
Şah düşerse oyun biter.
Şah sende saklı
öz benliktir.
Şah mat olursa her şey biter;
meydan piyonlara kalır.
İki ünlem yeter—
şahı mat eder.
Düşün, bil, gör.
İki ünlem yeter;
dünya tersine döner.
Her taş düşer…
Yeter ki şah düşmesin.
Her taşı feda,
şaha can feda.
Şah düşerse oyun biter.
Tahtaya iki ünlem iner;
meydan piyonlara kalır…
Olgunluğa
erememiş bir çelebiyim kimi zaman;
Tekâmül kapısında
bekler yüreğim.
Eşiğe varır da
geçemem çoğu kez,
Yarım kalır
adımım,
Ateşe düşmez
korum;
Savrulur acemi yüreğim.
Değişir insan,
değişir dünya;
Hakikat hep aynı
kalır.
Menziline
varamayan dervişim kimi zaman;
Menzilim yol yol
olur.
Arayan, aranan
olur.
Hatta yürüyen bir
insanım, yavaş yavaş;
Cana gelen, bana
gelsin derim
Aynı yolda yürür,
başka bir ben olurum.
Dökülür yüküm, güneş görür yeni hâlim
%20son.png)
Spa, bir tapınak gibiydi: dört bir yanından su çağlayanları, sütunlar, taş oymaları, sarkıt-dikitler, binbir çeşit bitki… Babil’in Asma Bahçelerini andıran bir ihtişam. Taylandlı masözlerin sessizliği, ortamın ritüel kokusu, tütsüler ve loş ışıklar… Bir an, şamanların kapılardan çıkıp eski bilgileri fısıldayacağını sandım; içim ürperdi, tatlı bir titreme dolaştı. Sessizliğin içinde danışmada sorduğum soru mermerlere çarpıp yankılandı: “Tam kapsam nedir? Rahatlama paketinde neler var?” Görevli, kurumun yüksek standardını vurgulayan kibar ama net bir tonla, “Sunduğumuz hizmet içeriği burada” diyerek küçük bir ahlak ve prosedür dersi verdi. Peştamal, bornoz, terlik ve soyunma dolabının anahtarı da eşlik etti.
Soyunma odasında sol köşedeki kübik dolaplara yöneldim. Azıcık inatçı çıkan kapağı sonunda açtım; peştamal, terlik ve bornozu kuşandım. Tam çıkarken iki Alman girdi içeri. Onlar da geleneksel refleksle dolaplara saldırdılar, bu kez sağ taraf. İki metrekarelik odada politik değil ama polarize olmamıza ramak kalmıştı. Dolaplar onlara da naz yaptı tabii. Yardımcı olmak istedim; anahtarın üzerindeki silik yazıyı adeta “psişik” güçlerle okudum ve kapağı açtım. Minnettar bakışlarla teşekkür ettiler; içlerinden biri “sen uzmansın” dedi. Daha beş dakikadır içerideydim; uzmanlık sertifikamı erkenden almış gibi hissettim. Ayaklarım yere daha bir sağlam basmaya başladı.
Masözün peşine huşu içinde yürüdüm. Yol üzerinde kapalı havuzlar, saunalar, dinlenme salonları, hamamlar, duşlar, meyve suyu çeşmeleri… Kafamda buhurdanlıklar, aromatik yağlar, kızgın taşlar, ipeksi yastıklar dolaşıyor; mor ışıkların altında “el değmeden” bir dinginliğe teslim olmayı bekliyordum. Süslü bir kapı açıldı ve… dışarıdaydım! Kısa bir şaşkınlığın ardından merdivenlerden terasa çıktık. Çardak altında iki bambu masaj yatağı, bir yanda yüzü koyun yatarken başın yerleşeceği halkalı bir bölüm, diğer yanda bambu yastık. Gösterilen yere uzandım. Karşımda deniz, sağım solum yeşil; ambiyans muhteşem.
Bir saat süren masajda bedenimin gerginliğinin yumuşadığını hissettim. Masöz, profesyonel ve saygılı dokunuşlarla çalışıyor; ben ise içimden geçen küçük atraksiyonları dışarıya taşırmadan, bu ritmi bozmadan, manzaranın sükûnetine kapılıyordum. Bitti dedi ansızın; ufak bir hayal kırıklığı. Meğer asıl sürpriz masaj yatağından kalkınca: terasın arka tarafı yürüyüş yoluna açılıyormuş. “Sergi alanında gevşeme” konseptine dönüşmeyelim diye içimden güldüm; umarım istenmeyen karelere malzeme olmamışımdır.
Sedir Adasını göremedim ama masajı aldım ya, o da yeter. Anatole France der ki: “İlk kez ata binmenin ne anlamı kalırdı, anlatamadıktan sonra.” Ben de “İlk kez Kuşadası’na gitmenin ne anlamı var, yaz(a)madıktan sonra?” diye mırıldandım kendi kendime; araya bir şakşuka kadar Akdeniz lezzeti sürdüm.
Bir şiirde Nilgün Marmara acıyla ve pişmanlıkla fısıldar: “Ey, iki adımlık yerküre, senin bütün arka bahçelerini gördüm ben!” Belki de yolculuk, gerçekte hiç varamadığımız o iç evin adı. Öyleyse kendimizden gidene kadar gurbete devam.
Gecenin ilerleyen saatlerinde DJ Serkan yüksek volümden remix’i veriyor kulaklarımıza:
“Gide gele arıyorum ama aşk bile yok… Sağa sola atıyorum ama zar bile yok…”
Bazen şehirlerin bize çaldığı şarkılar, içimizdeki uzun susuşları kısaltır. Bazen de Albert Camus’nün dediği gibi: “Ahlaka dair bildiğim ne varsa futboldan öğrendim; çünkü top hiçbir zaman beklediğim köşeden gelmedi.” Hayat böyle işte; top beklemediğin yerden gelir, masaj yatağı beklemediğin terasa kurulur, plan beklemediğin anda dağılır. Biz yine de oyuna devam ederiz.
Sedir Adası’nı göremeyişim, içimde küçük bir boşluk bıraktı. Ama belki de kaçırmalar insanı insana yaklaştırır:
Sevgilim,
Mutlaka görmelisin demişlerdi Sedir Adası’nı;
Bak, kaçırdım bu fırsatı.
Ben zaten hayatı kaçırdım;
Sedir Adası dediğin kaç eder?
Ben seni kaçırdım, Sevgilim.
Sen benim için kaç Sedir Adası edersin, bilir misin?
Yazmaya kalksam hiçbir hesap makinesinin dijiti yetmez.
Sen yine bilmezden gel;
Ben hayatta kalmanın bir yolunu bulurum nasılsa.
Yarılsa da ömrüm, geçen her saniyesinde
Kâğıt üzerinde de olsa görecek günlerim var geride.
Marmaris tatili geride kaldı; işe dönme zamanı. Back Street Disco’daki sahne şovları, clubber havalarım ve “çakkıdı” danslarım bir sonraki yazının konusu—detaylı, inceden inceye, çerez tadında hikâyeler Keten’den.
Araya bir not iliştireyim:
Katısıyla, sıvısıyla, hayatım yüz numara olmuşsa bende mi hata?
Göbekten bağlanmışım şanssızlık çemberine; dön baba dönelim, varamadan hedefe.
Öte dünyadan gelmiş darbe; dünyevî imkânlar olur mu çare?
Ayurveda, Reiki şart; biraz da kurşun döktürelim.
Yüz numaralık düzelme… Ben yine de beklemem.
Bir nebze çıksa burnum yeter; gönlüm toktur benim.
Metafiziksele fiziksel hiç olur mu çare?
Psişik mesele bunlar; adamı doğuştan yoğuran kalıplar…
…dermiş Keten, ve sessizce söyler içinden.
Giderayak Osman Namdar’ın rüzgârı kulağımdan geçiyor:
Geçip gideceğim; üveyiklerle, kekliklerle,
Bir kertenkeleyle çalılar arasından.
“Geçti,” diyecekler, “Geçti!” Bir hışırtı, bir ses,
Bir otun bir ota sürtünmesidir kalacak olan.
Ve Yılmaz Erdoğan’ın yüreğe değen o yalın çağrısı, tatilin ardından bir iç dilekçe gibi:
AF DİLEKÇESİ
Hiç mi bağışlanası kusurum yok aralarında?
Bir hafifletici neden?
En azından tarihe geçecek bir sevişme
Bir uzun gece...
Hiç büyülü bir söze bir kelime oyununa muhtaç değilim
Açık ve sade söylüyorum
Beni affet!
Beni affet!
Bu kara büyüyü kaldır!
Beni affet!
Etme eyleme
Beni affet,
Beni affedilmez eyleme,
Beni af eyle,
Azad et,
Kurtar,
Hangisi işine gelirse?
Yol dediğin, bazen bir spa terasında rüzgâr; bazen kaçırılmış bir ada; bazen kulaklığında çalan bir remix. Kimi zaman iki adımlık yerkürenin bütün arka bahçelerini dolaşsan da, asıl mesele döneceğin evi yeniden yazmak. Ben yazıyorum; gerisi, beklemediğimiz köşeden gelen topun hediyesi.
erikli-mecidiye (saros
körfezi) anısı
-özgürlük
hiçbir zaman idmansız bırakılmaya gelmez – norman mailer
Denizin insanı çağırdığı
anlar vardır; ne ses duyarsınız ne söz, ama içinizde derin bir yer, suyun
altındaki başka bir dünyaya doğru çekilir. İşte Saros’a doğru yola çıktığımız o
uzun gecede hepimiz aynı sese kulak vermiştik: “Asıl olan derinlerdedir.”
Şehrin dar sokaklarından
kopup Erikli’nin sessizliğine varana dek, yolculuğumuzun nereye değil, neye
dönüşeceğini düşünüyorduk. Yanımızda yalnızca gerekli eşyalar değil; merak,
hafif bir tedirginlik ve denizin altındaki yaşamın sırlarına karşı çocukça bir
heyecan vardı.
Sabahın ilk ışıklarıyla
Mecidiye’deki tekneye geçtiğimizde, güvertede kendine has bir ritim hâkimdi.
Kimsenin görmediği ama herkesin hissettiği bir düzen… Suya inenler ve çıkanlar,
hazırlanıp bekleyenler, dalış ekipmanlarıyla sessiz bir töreni andıran hazırlıklar…
Sanki tekne, bir laboratuvar değil de yaşayan bir organizmaydı.
Derken, uzak bir anının
içinden gelmiş gibi, Kaptan Cousteau’nun hayali ağır ağır beliriverdi suyun
üzerinde. Yanında, yılların bilgeliğini omuzlarında taşıyan Calypso… Ne suyu
yardılar ne de gölgeleri bozarak yaklaştılar; onların gelişi, denizin hafızasının
bize dokunuşu gibiydi.
Cousteau, sanki “Dalıyorsun
ama nereye indiğini biliyor musun?” der gibi başıyla selam verdi.Calypso ise
dalgaların üzerinde bir süre durdu; sonra yalnızca bir hatıraya dönüşür gibi
silinip gitti.
Gün boyu teknede ritim hiç
bozulmadı. Derine inenler her geri dönüşlerinde değişmiş görünüyordu; sanki her
dalış, insanın kendisiyle temas ettiği bir eşikti. Dalış eğitmenlerinden biri,
yüzeye çıktığında “Bir üst seviyeye çıktım,” dediğinde, bunun yalnızca teknik
bir seviye değil, ruhsal bir yükseliş olduğunu hissediyorduk.
Teknenin önünde acil durumlar
için dolu tüp sallandırıyorlar. Dalgıçlar için hayati önemde bir dost. Düşünüyoruz
keşke hayatın kendisi de böyle olsa… Zorlandığımızda koşup sarılabileceğimiz
bir “acil durum tüpü” olsa.
Öğleye yaklaşırken dalıştan
dönenlerin teninde tuzla birlikte derinliğin bilgisinin de parladığı
görülüyordu. Kimse bunu kelimelere dökmüyordu ama hepimiz aynı duyguyu
taşıyorduk: Suyun altında yalnızca balıkları değil, kendimizi de görüyorduk.
Akşamüstü geldiğinde Saros’un
rengi ağırlaşıyor, gökyüzü suyun üzerinden bize son bir ışık çizgisi
bırakıyordu. Gezinin bitmekte olduğunu biliyorduk, ama içimizde başka bir şey
yeni başlıyordu.
Dalışın öğrettiği en temel
şey şuydu:
Gördüklerin, görmediklerinin
küçük bir parçasıdır.
Tekne kıyıya yaklaşırken,
denizin hafifçe yükselen sesiyle rüzgâr birleşti. O sesin nereden geldiğini
bilmiyorduk ama şöyle diyordu sanki:
“Derinlik bitti sanma. Asıl
yolculuk şimdi başlıyor.”
Biz döndük. Saros sustu. Ama
içimizde bir şey hâlâ dalmaya devam ediyor.
_yazi%202_AI%20G%C3%B6rseli.png)
Erikli–Mecidiye (Saros
Körfezi) Anısı
-özgürlük hiçbir zaman idmansız bırakılmaya gelmez – norman mailer
Özgürlüğün de bir kondisyonu
vardır; idmansız bırakıldığında insanın ruhu ağırlaşır. Belki de bu yüzden,
dalışa karşı içsel bir çağrı duyanlardan biri su altının tanıdık ama her
defasında yeniden şekillenen dünyasına dönme ihtiyacı hissediyordu. Bu kez, biz
de “nondiver” olarak davet edilmiştik; bilmediğimiz bir ekosistemi yakından
görecek, temel teorik bilgileri öğrenecek ve ilk keşif dalışımızı—Discovery
Dive’ımızı—gerçekleştirecektik.
Dahası, su altındaki küçük
canlı kolonilerinin nasıl beslendiğini, nasıl hareket ettiklerini, işbirliği
sistemlerini, kendi aklımızın sınırlarını zorlayan o girift düzenlerini
gözlemleyecektik. Böylesine zengin bir amaç çevresinde toplanınca düşünmek için
bile zaman ayırmadan yola çıkmaya karar verdik.
Programın kendisi neredeyse
bir belirsizlik manifestosu gibiydi: Toplanma saati muğlaktı, kalınacak yer
belirsizdi, kimlerin geleceği tam bilinmiyordu. Her an yeni bir sürprize
gebeydi; belli ki hafta sonumuz, adını tam koyamadığımız sürprizlerle dolu bir
okyanusa dönüşecekti.
Gece yarısında buluşma
noktasına vardığımızda, henüz hiçbir hareket yoktu. Dakikalar geçtikçe içimizde
sinüzoidal bir panik dalgası yükseldi. Neyse ki ilk gruplar görünmeye
başlayınca o dalga sakinleşti. Dalış setlerinin stok kontrolü yapıldı: BCD’ler,
regülatör–octopus üniteleri, SPG’ler, 5 mm wetsuit’ler, open-heel
paletler, ayarlanabilir ağırlık sistemleri, maskeler, şnorkeller,
DSMB’ler… Personel listeleri eşleştirildi ve sonunda İstanbul’da hesap
kapanışı yapılıp rotamız Saros’a çevrildi.
Dendiğine göre Erikli’de
konaklayacak, sabah 08:15’te kahvaltıdan sonra Mecidiye’den kalkan dalış
teknesine binecektik. Uykusuz gözlerle yol boyunca “Saros” tabelası aradım; ama
yoktu. Meğer Saros diye bildiğimiz şey karmaşık bir coğrafi hayaldi—Erikli, Mecidiye,
İbrice vardı; irili ufaklı koylar vardı; ama “Saros” denen şeyin kendisi adeta
görünmez bir üst başlıktı.
Otele varıp eşyaları bırakır
bırakmaz çöktük yatağa. Sabah çalar saat çalmasa dalışı kaçıracaktık.
Kahvaltıdan sonra Mecidiye’ye vardığımızda tekne çoktan taşmıştı; üst güvertede
güneşçiler, alt katta dalıcılar, her yerde hareket vardı. İnsanlar adeta elektron
gibi davranıyor, hızları ve konumları aynı anda kestirilemiyordu. Biz ise
birkaç stratejik noktaya çekirdek kararlılığında sabitlenerek kütle çekiminden
uzak durmaya çalışıyorduk.
Dalış sporu yıllar içinde bir
sistemler bütünü hâline gelmişti:
Bunları öğrenmeden dalışın
kapısı aralanmıyordu. Masken su alırsa nasıl temizleyeceğini bilmezsen panik
yapardın. Octopus ağzından çıkarsa nefesin kesilirdi. Ağırlık kemerin yanlış
ayarlanmışsa batamaz veya aşırı batardın. Dalış bilgisayarını kullanmayı bilmezsen
deko sınırını kaçırabilirdin.
Teknede olan biteni izlerken
herkesin kendine özgü bir dalış hâli vardı. Kimi sürekli “palet” arıyor, kimi
dalış sonrası su atımı için teknede bağlanan plastik duşun altında tuzdan
arınıyordu. Birileri sürekli tüpleri dolduran kompresörün vınlaması arasında
sırtına yeni tüp takıyor, bir diğerinin BCD’si askıya asılıyor, bir başkası wetsuit’inin
fermuarını çektiriyordu. Yeni başlayanlardan biri, dokularındaki çözünmemiş
gazların oluşturduğu tuhaf baskıyla ne yapacağını bilemiyor, gözleri boş
bakıyordu. Görünen oydu ki herkes kendi kişisel deko tablosunu ruhunda
taşıyordu.
Bir ara teknenin ön tarafında
“acil durum tüpü”nün hafifçe sallandığını fark ettim. Su altında nefesi tükenen
biri için hayatın ta kendisiydi o. İçimden geçirdim: Keşke yaşamda da böyle
acil durum tüplerimiz olsa—daraldığımızda koşup tutunabileceğimiz bir şey.
Gün ilerledikçe tuz, heyecan
ve azot karıştı birbirine. Dalgıçlar denizden çıktıkça teknede yayılan sessiz
bir huşu vardı; herkes suyun altında kendine ait bir şey bulmuş gibi
görünüyordu. Bense bir elimde çay, bir elimde sigara, belimde onluk ağırlık kemeriyle
“Şuradan atlasam acaba kaç saniyede dibi görürüm?” diye dalgın dalgın hesap
yapıyordum.
Akşamüstü yaklaşırken
Saros’un rengi ağırlaştı. Dalışın bitmeye yakın olduğunu anlamak için dalıcı
olmaya gerek yoktu. Sırtımızdaki yükleri geçici de olsa güverteye bırakmanın
hafifliği, tuzla karışık rüzgârla birlikte üzerimize çöktü. Nehir yatağında akıp
gider gibi bir güzel anıyı daha yanımıza aldık.
Bir dahaki sefer, ilk gerçek
dalışımı yapacağıma kendi kendime söz verdim. Belki temmuzda, belki başka bir
zamanda… Ama mutlaka yine dalacaktım.
Bu bölgede dalış yapılıyor; o
yüzden çapayı izinsiz atmayalım. Teknenin altı yosun tutmadan devam edeceğiz
yola. Çünkü suyun altındaki görmediklerimiz, gördüklerimizin yanında Everest
kadar büyük kalır.
Koniçiva.
